Achter de schermen van onze In-Company workshop bij Amnesty International

Na de treinrit naar Brussel-Centraal en een trip met de lokale bus door de grauwe, regenachtige straten van de hoofdstad, stapte ik het buurtcentrum binnen waar de workshop zou doorgaan. Een gigantisch oud herenhuis met prachtige hoge plafonds, grote ramen en klassiek parket.

Zoals gewoonlijk was ik de eerste, en ik nam de tijd om de ruimte in te richten. Dat betekent: tafels weg en stoelen in een halve cirkel. Ik zette mijn Khruangbin-playlist op voor de sfeer en de deelnemers druppelden binnen. Een koffietje, een kennismakende babbel. Toffe mensen!

Dat is nog altijd een opluchting trouwens – na al die jaren training geven blijft het spannend wie ik zal aantreffen. Of er een ‘klik’ zal zijn. Want als de groep niet met jou kan verbinden als trainer, wordt het een laaaaaange dag… Maar dus: het was onmiddellijk duidelijk dat dit warme en geïnteresseerde mensen waren. Vree wijs 🙂

Waarover ging het?

Bij het verzamelen van de verwachtingen werd duidelijk dat het geen vanzelfsprekende opdracht zou worden.

De vragen gingen over hoe je kan omgaan met iemand waarvan je vermoedt dat een burn-out om de hoek loert. Of je als leidinggevende iemand kan dwingen om rust te nemen. Hoe je communiceert tijdens hun afwezigheid, met de afwezige en met het team dat achterblijft met het werk. Hoe je beslist wanneer het tijd is om terug te komen, en hoe je het hervatten van het werk dan aanpakt.

Wat opviel, is dat de leidinggevenden heel betrokken waren en dat ze veel op zich namen. En dat ze vaak laat in het proces pas een actievere rol begonnen te spelen.

Ik heb altijd een hoop modellen en werkvormen klaarzitten, maar om een of andere reden voelde er geen enkele passend terwijl ik luisterde naar hun vragen.

Tools kunnen niet op tegen cultuur

Terwijl de vragen vooral gingen over ‘Geef mij een tool om…’ kreeg ik al snel de indruk dat werkvormen en modellen niet het verschil zouden maken.

Ik probeerde er eentje uit (signalen van stress en het alarmprofiel) en inderdaad, het eindigde met: ‘Dat is allemaal goed en wel, maar hoe ga je nu…?’ Hét signaal voor mij dat iets in de cultuur ervoor zorgde dat dit soort werkvormen niet zomaar een ingang zou vinden.

Zoals een persoon die iedereen te vriend wil houden het woord ‘nee’ wel kent maar nooit gebruikt. Zoals een team waar ego en status primeren, weet dat de spirit belangrijk is maar er nooit tijd voor maakt. Zoals een organisatie die enkel aan winstoptimalisatie denkt weinig nood voelt om te vertragen en naar de noden van haar mensen te luisteren.

De (onzichtbare) waarden en cultuur van het geheel bepalen welke tools, modellen en werkvormen als relevant en waardevol worden gezien.

Wat niet past, wordt gewoon niet opgenomen en toegepast. Hoe juist het inzicht ook is, en hoe goed je het ook uitlegt.

Wat speelde er hier?

Na wat over-en-weer kwamen we uit op de balans mens – organisatie. Er was véél aandacht voor de mens, en de organisatie is duidelijk (actief) op zoek naar balans.

Want als je enkel aan de mens denkt, lijdt de organisatie daaronder. In het extreme zou een organisatie zichzelf leeggeven om voor haar mensen te zorgen, en uiteindelijk de boeken moeten sluiten. Omgekeerd is een organisatie die enkel aan zichzelf denkt (de cijfers, de machine die moet blijven draaien) onmenselijk, het soort bedrijf waar mensen nummers zijn en burn-out voor zwakkelingen is.

Elke organisatie moet zijn balans vinden tussen de twee, en de balans ligt voor elke organisatie anders. Wat Amnesty ongelofelijk kenmerkt, is de drive van haar medewerkers. De mensen doen het daar niet voor de carrièreladder of het loon, maar uit een rechtvaardigheidsgevoel, een gedrevenheid om een verschil te maken in de wereld. Dat maakt hen bijzonder betrokken, gebeten en gevoelig om over hun eigen grenzen te gaan.

Dus…?

Dus terwijl ik wel wat tools meegaf, liet ik het team vooral ook nadenken over wie zij naar de medewerkers toe wilden zijn, onder andere op die balans mens-organisatie.

Daardoor voelde ik veel ‘ja-maren’ zakken die te maken zouden hebben met die verdeling van verantwoordelijkheid. “Hoe balanceren we die verschillende belangen – van het individu, het team, de leidinggevenden, de organisatie? Wat leggen we bij wie?”

Je verandert op een halve dag geen organisatiecultuur – maar er was wel iets in gang gezet. Een hoopvolle energie dat er iets zou kunnen schuiven. Goesting om bepaalde dingen aan te pakken en in gang te steken.

Onderweg op de bus naar Brussel-Centraal staarde ik met een koffietje en een voldaan gevoel uit het raam. De zon scheen op mijn gezicht, ik keek glimlachend naar mensen die hun dagelijkse ding deden. Life is good.

Gene zever – de YourCoach-stijl

Deze workshop was een typisch voorbeeld van wat wij brengen naar teams en organisaties.

Het is gemakkelijk om als trainer/coach gewoon modellen en tools te geven en dan schouderophalend te zeggen: ‘Je hebt alles in handen, trek er je plan mee’. Een beetje uitleg geven, wat onrealistische voorbeelden en lauwe rollenspellen die al snel verzanden in oeverloos gelul.

Het is spannender en het vraagt veel meer aanwezigheid en ervaring om uit te vissen wat er onder de oppervlakte speelt. Nog spannender om het te (laten) benoemen en dat proces te begeleiden naar verbinding en diepgang. Om de mensen zichzelf en elkaar in de ogen te laten kijken, zelfs wanneer het minder fraai is.

Maar het is volgens ons het enige dat nog werkt. De (bedrijfs)wereld is ziek van de ronkende modellen en het hippe (angelsakische) jargon dat gratuit in het rond gesmeten wordt zonder gronding. Het waait boven de hoofden van de mensen, die behalve de richting van de wind weinig verandering voelen.

Waar volgens ons nood aan is, is écht mensenwerk. Veiligheid creëren en ruimte voor interactie. Tijd nemen en luisteren wat niet uitgesproken wordt, wat onderhuids leeft, waar mensen op vastlopen. Dat durven naar de oppervlakte halen en ermee werken. Eenvoudige buiktaal spreken die iedereen begrijpt en vooral kan voelen. Realiteit en openheid. Begeleiders die er zelf staan als mens, die nieuwsgierig mee in het proces duiken.

Wat denk jij…?