Gun je mij mijn avontuur?

Dat wilde ik eerst niet, maar wat ga je doen als kind… Dus bewogen we stuntelig met twee en je kan al raden wat er gebeurde: ik verbrandde mijn hand aan de zijkant van de pan. We waren met dubbel zoveel mensen om één pannenkoek om te draaien, maar het was er niet veiliger op geworden.

Dat moment is me altijd bijgebleven. Ik voel nu nog hoe teleurgesteld ik was dat mijn vader mij niet vertrouwde en me niet zelf liet experimenteren. Ik herkende die voorzichtigheid ook op andere momenten thuis. Mijn ouders probeerden me te beschermen, maar bij mij kwam het soms binnen alsof ik niet mocht léven.

Mijn kleine maanlanding

Misschien heeft dat mijn drang gevoed om alles uit het leven te halen. Om mijn goesting te doen, ook wanneer iets kan mislukken. Ik ga nu niet stoer doen: ik ben op genoeg vlakken nog te voorzichtig. Maar in vergelijking met waar ik vandaan kom, ben ik een avonturier!

In de loop van mijn leven ben ik geregeld over grenzen gestapt die me behoorlijk spannend leken. Surfleraar worden, YourCoach starten, muziek maken, een camper kopen… Voor jou misschien banale zaken, voor mij epische overwinningen.

Iedereen heeft wel zo’n grens waarvan het overschrijden als een kleine maanlanding voelt. Voor de ene is dat alleen op reis vertrekken. Voor de andere is dat op een familiefeest zeggen dat je volgend jaar eens ergens anders kerst wilt vieren.

Er zit iets heerlijks in het ontdekken dat iets wél kan. Die eerste onhandige pogingen, het gevloek, het moment waarop het plots lukt. Of waarop je ontdekt dat je het helemaal niet graag doet. Ook nuttige informatie. Misschien volg je een dure pottenbakkerscursus en ontdek je dat je vooral graag koffie drinkt uit andermans mooie tassen.

Er staat altijd iemand met goede raad

Aan de rand van zo’n avontuur staat vaak iemand die het een minder goed idee vindt. “Je doet wat je wil hè, maar…” Soms heeft die nog gelijk ook. Je bent onvoldoende voorbereid, onderschat de moeilijkheden en gaat waarschijnlijk op je bek. Allemaal goede argumenten. En toch kan het zijn dat je het te doen hebt. Dat je iets wilt ontdekken wat je vanaf de veilige kant onmogelijk te weten komt.

Het lastige aan goede raad is dat je soms eerst zelf een paar keer op je bek moet gaan voor je begrijpt hoe goed die raad was. Je knikt, je begrijpt het zelfs, en vervolgens doe je precies datgene waarvoor je gewaarschuwd werd. Achteraf denk je: ah. Dát bedoelden ze dus. Maar ondertussen heb je ook iets geleerd wat die ander je niet kon vertellen. Misschien kom je uiteindelijk uit waar die je meteen naartoe had willen sturen. Alleen weet je nu zelf waarom je daar wilt zijn.

Dat klinkt allemaal mooi zolang je zelf degene bent die op avontuur trekt. Maar probeer het maar eens vol te houden wanneer iemand anders iets wil ondernemen waar jij je hart voor vasthoudt.

En dan sta je zelf achter die pan

Je kind wil iets proberen waar jij te veel risico’s in ziet. Een collega pakt iets omslachtig aan terwijl jij al weet hoe het moet. Iemand die je coacht wil ontslag nemen zonder een duidelijk plan. Jij ziet vooral de risico’s, terwijl die ander misschien voor het eerst in jaren iets voelt bewegen.

Daar sta je dan, met al je respect voor andermans pad.

“Kunnen we misschien eerst even samen kijken of er geen beter pad is? Ik heb er al eentje voor je opgezocht.”

We kunnen behoorlijk gehecht raken aan hoe het leven van een ander zou moeten lopen. Zeker wanneer we om iemand geven. Je ziet diens talenten, je kent de valkuilen, je wilt dat het goed komt. Zelfs als coach kan je jezelf betrappen op vragen waarin het gewenste antwoord al een beetje verstopt zit.

De ander mag zelf kiezen, zolang hij maar uitkomt waar jij hem graag wilt hebben.

En natuurlijk is het niet altijd zo eenvoudig. Als je een medewerker een lastig klantgesprek laat voeren en het loopt fout, mag jij misschien de brokken lijmen. Als je kind zich pijn doet, ben jij degene die ermee naar de dokter rijdt. Je draagt verantwoordelijkheid en die verdwijnt niet omdat je iemand zijn eigen ervaringen wilt gunnen.

Bij coaching ligt dat anders. Je coachee draagt zelf de verantwoordelijkheid voor zijn keuzes. Maar dat maakt het nog niet gemakkelijk om toe te kijken wanneer iemand een beslissing overweegt die jij onverstandig vindt. Je kan helpen de gevolgen te onderzoeken, vragen stellen en je bezorgdheid uitspreken. Alleen blijft de verleiding bestaan om het gesprek subtiel in de richting te duwen die jou geruststelt.

Hoeveel vrijheid gun je iemand als jij mee de prijs betaalt? En hoeveel als je die prijs helemaal niet hoeft te betalen?

Daar bestaat geen eenvoudig antwoord op. Maar wees ook eens eerlijk over de gevallen waarin het risico eigenlijk best meevalt. Dan gaat het misschien niet over de veiligheid van de ander, maar over jouw eigen onrust. Heeft de ander hulp nodig, of vind jij het gewoon lastig om naar te kijken?

Dichtbij blijven zonder het over te nemen

Natuurlijk grijp je in bij ernstig gevaar. En je mag gerust zeggen wat je ziet aankomen. Je hebt ervaring, die mag ergens voor dienen. Maar ergens tussen iemand aan zijn lot overlaten en achter hem gaan staan om zijn armen te besturen, ligt heel wat ruimte. Je kan vragen welke hulp welkom is. Iets voordoen en het dan teruggeven. Beschikbaar blijven terwijl iemand zelf probeert.

Misschien zit de moeilijkste oefening in wat er daarna gebeurt. Als het inderdaad misloopt. Kan je er dan zijn zonder eerst even te vermelden dat je dit voorspeld had? Zonder die kleine “zie je wel” die al de hele tijd op het puntje van je tong ligt? De ander weet het waarschijnlijk nog. En anders is dit misschien niet het moment om het verslag van de vorige vergadering boven te halen.

En soms loopt het helemaal niet mis. Alleen anders dan jij had gehoopt. Misschien kiest iemand voor minder haast, andere ambities, een heel ander idee van een goed leven. Dat kan je raken. Je mag daar iets van vinden. Ondertussen is het wel zijn leven dat vorm krijgt.

Ik weet niet of mijn pannenkoek gelukt zou zijn. Misschien had hij tegen het plafond geplakt en had mijn vader mij jarenlang met dat verhaal geplaagd. Misschien had ik me evengoed verbrand. Maar ik had graag ontdekt of ik het kon. En als het dan eindelijk lukte, had ik willen kunnen roepen: “Papa, kijk!”

Zelfvertrouwen groeit wanneer je zelf de pan mag vastnemen. Ook als dat spannend is en je jezelf eens verbrandt. Op zaterdag 23 januari staat onze opendeurdag in het teken van zelfvertrouwen, met vier workshops en speedcoachings. Schrijf je snel in 👇