Archive for december, 2009

Maak fantastische fouten

dinsdag, december 15th, 2009

Ooit iets gemaakt waar je eigenlijk heel trots op was? Om er op het moment dat je het aan anderen toonde over te beginnen twijfelen – of zelfs voordat je het ooit aan iemand anders liet zien? Ik denk dat de meesten onder ons dit al meegemaakt hebben. Dat we zenuwachtig worden wanneer we onze creativiteit aan anderen voorleggen is begrijpelijk: het is gemakkelijk om hetgeen we produceren, wat uit ons komt, te identificeren met wie we zijn. Waardoor een afwijzing van onze creatie zou leiden tot een afwijzing van onze persoon. Zou je niet willen dat je die angst de baas kon?

Omgaan met je angst

Er is geen meditatie, coaching of behandeling die deze angst kan doen weggaan. En als zoiets wel bestaat, zou ik je aanraden deze zeker niet te volgen! Angst is normaal en goed, en geeft je energie. Het is de manier hoe je ermee omgaat die bepaalt of ze in je voordeel is of niet.

Een nuttige manier om naar angst te kijken is vanuit het perspectief van de leerling. In wat je ook doet ben je altijd een leerling; tenzij je de grenzen van het mogelijke aan het verleggen bent is er altijd wel iemand die beter is dan jou. Zelfs wanneer je de beste bent of een pionier, valt er altijd nog iets te leren en zijn er mensen die je kunnen inspireren en nuttige aanvullingen aanreiken.

Vanuit dit standpunt is het beste dat je kan doen je werk voorleggen aan anderen! Zij kunnen beoordelen of wat je doet de test van de buitenwereld doorstaat. Een ander nuttige manier om naar dingen te kijken is dat iets nooit af is. In feite is dit hetzelfde als de eerste herkadering, alleen dat ze nu in plaats van op je persoon, op je werk slaat. ‘Kill your darlings’ is een veelgebruikte term in de schrijverswereld: je oude werken herzien en er verbeteringen aanbrengen; zo blijf je vooruit gaan.

Je leven anders aanpakken

Tot nu toe heb ik het vooral gehad over concrete uitingen van creativiteit. Schilderen, schrijven, handwerk, of gewoon de resultaten van je dagelijkse werk. Maar je kan dit principe ook toepassen in je omgang met mensen en de wereld; wat houdt je tegen om het leven anders aan te pakken? Dat wil niet zeggen dat je een onberekenbaar gevaar voor je omgeving moet worden. Langs de andere kant kan een beetje onvoorspelbaarheid wonderen doen, en weten wat niet werkt kan je veel bijbrengen.

Uiteindelijk is het een kwestie van perspectief. We hebben allemaal kaders waarbinnen we ons houden. We heten ze de maatschappij, de ‘anderen’, ‘moraal’, ‘gezond verstand’… uiteindelijk zijn het allemaal innerlijke weergaven van wat wij zien als de realiteit. Maar uiteindelijk zijn het maar weergaven! De meest succesvolle mensen zijn deze die de grenzen van hun wereld overschreden en nieuwe gronden opzochten. Dan heb ik het niet alleen over multimiljonairs, maar ook mensen die vanuit een schijnbaar uitzichtloze situatie iets maakten van hun leven.

Zoals een vluchteling die naar hier komt, papieren krijgt en een leven opbouwt om diens familie naar hier te halen. Hij had ook in zijn land kunnen blijven en het leven over zich heen laten gaan zoals vele anderen. Wij zien deze persoon misschien als iemand haveloos die hier komt logeren, maar het zijn mensen zoals jij en ik die een beter leven willen. Mocht België ooit een vreselijke plek worden om te werken of mijn soort mensen beginnen vervolgen, ik zou ook naar een betere plek gaan – of vluchten. Zoals Bob Dylan zei: ‘If you ain’t got nothing, you ain’t got nothing to lose.’

In feite heb je niks

Bekijk het leven eens zo: in feite heb je niks. Alles wat je nu hebt, zal ooit weg zijn. Jij zal sterven. Alles wat je bezat zal verdeeld worden onder je naasten en voor een deel ook gewoon opgaan in de staat, de wereld. Je vrienden en familie zullen sterven. Je kinderen zullen uit huis gaan. Je geliefde kan je verlaten. Je huis kan instorten. Wil je blijven zitten tot het je overkomt, of wil je ondertussen het volste uit je leven halen, in de wetenschap dat je toch nooit weet welke beslissing de juiste zal zijn? Wetende dat als je je interne missie volgt je altijd de gemoedsrust zal hebben dat je het beste uit jezelf hebt gehaald.

Fouten maken is het begin van je succes; uit honderd slechte ideeën komt één goed idee voort dat je leven kan veranderen. Zitten wachten tot er iets gebeurt reduceert je kansen op succes tot niks! Dus maak fantastische fouten – het accepteren van de gevolgen van je handelingen betekent dat je de volle reikwijdte ervan aanvaardt, dat je ze niet ontvlucht of ontkent. En dat je dan stappen onderneemt om ze te verbeteren. Die verantwoordelijkheid stelt zekere standaarden aan je fouten, en dat is ook goed. Want je hebt alle vrijheid om fouten te maken, maar je weet dat sommige fouten manifest de verkeerde richting uitgaan. Maak je eigen onderscheid, daag jezelf uit.

Eén gouden tip: doe het één stap tegelijk. Neem één stap uit je comfortzone. Hoe weet je dat je er één stap uitzit? Neem een situatie. Bedenk wat je allemaal zou willen doen. Doe één van die dingen. Voel je ergens weerstand? Verklein of reduceer hetgene wat je wil doen tot het je nog steeds angst aan jaagt, maar iedere verkleining doet de angst weggaan. Dat is één stap. Neem ze nu!

Olé

woensdag, december 9th, 2009

Een fantastische video over het omgaan met de onvoorspelbaarheid van creativiteit, en over de angst over je creatieve piek te zijn. Deze prachtige vrouw, Elizabeth Gilbert, herkadert creativiteit als een proces buiten jezelf, waardoor zowel het succes als de mindere momenten minder op je zelf slaan. Of het nu waar is of niet, het is bijzonder nuttig. Bekijk dit!

Feedback vragen

maandag, december 7th, 2009

Iedereen heeft een mening over jou! De reden dat sommige mensen jouw vrienden zijn en anderen niet, dat sommige collega’s met je praten en anderen niet, hangt allemaal samen met het beeld dat zij hebben van jou; en omgekeerd. Je kan er wel van schrikken wanneer je hoort wat anderen eigenlijk van je denken!

Daar hoef je niet kwaad om te zijn. De informatie die mensen over jou hebben is vaak ontstellend klein, en die gebruiken ze om parallellen te trekken met de dingen die ze al kennen om de leemtes in te vullen. Iemands beeld van jou, zelfs al kent deze persoon jou goed, is meer leemte dan kennis.

Je zou kunnen zeggen dat het dan niet nuttig is om feedback te vragen van anderen: wat weten zij eigenlijk over jou?! En dit is waar: iemands feedback kan zelden de diepere waarheid achter jouw gedragingen in rekening nemen. Maar wacht even!

Vaak zien mensen dingen die jij zelf niet ziet. Wat je zelfs voor jezelf verstopt, is maar al te duidelijk voor anderen. Wat je irriteert in andere mensen, is iets waar je vaak zelf nog niet mee klaar bent. En in die zin zijn andere mensen onontbeerlijk voor je ontwikkeling. Eigenlijk zou het uitwisselen van feedback een goede gewoonte zijn tussen mensen, en vaak doen we het nog te weinig of kroppen we het op tot het een hete bal negativiteit wordt die moeilijk te slikken is.

johari-window

Dus jouw opdracht voor deze maand: vraag vijf mensen om feedback over jezelf! Dat kan zijn over je werk, over je communicatie, over je uitstraling… bij je partner, familie, vrienden, collega’s of zelfs vreemden! Vergeet het niet op te schrijven – je kan hier later op terugkijken en een eventuele evolutie vaststellen.

En deel twee: geef spontane feedback! Enkele tips:

– Hou het positief. Je hoeft mensen niet noodzakelijk op hun fouten te wijzen. Werk met complimenten en mogelijkheden tot verbetering.
– Spreek over je eigen ervaring. Niet veralgemenen, het is en blijft jouw interpretatie!
– Meen het. Wees liever een confronterend en oprecht dan de schijnheilige uit te hangen en mensen valse complimenten met dubbele bodems te geven. Dat eerste is ook feedback voor jezelf: durf je het aan eerlijk te zijn met mensen? En slaag je erin om positief te blijven wanneer mensen het moeilijk hebben met je feedback?

Maak er een gewoonte van mensen feedback te geven op dingen die ze doen. Dat houdt in complimenten op wat ze goed doen, en onmiddellijk aangeven wanneer je denkt dat iets anders kan. Wat hier ook belangrijk is, is een balans tussen altijd commentaar hebben op een persoon en een lopend gesprek starten met iemand over zichzelf. Dat tweede is goud waard! Het verschil ligt in de oprechtheid waarmee je communiceert en je engagement om de realiteit van de ander te ontdekken en je eigen beeld aan te scherpen.

Je bent er al

donderdag, december 3rd, 2009

Mijn overtuiging wordt steeds sterker: er valt niks te ‘verbeteren’ aan jezelf. Of tenminste: leg alle stemmetjes in jezelf stil die je aanmanen om te veranderen!

Denken verandert niks – persoonlijke groei is noodzakelijk actiegericht

Ik ben een enorme fan van vooruitgang en persoonlijke groei, maar iets heeft mij altijd bijzonder dwarsgezeten bij het concept van zelfontwikkeling. Van de jaren die ik doorgebracht heb met het lezen en denken over zelfverbetering, bewustwording… moet ik eerlijk toegeven: ik heb er vaak niet veel uitgehaald.

Het boek van Stephen Covey is schitterend maar als je het gewoon leest en hoopt dat het vanzelf je leven zal veranderen, heb je het mis. Dit is wel de manier waarop ik ettelijke boeken gelezen heb: lezen, en in de inspiratie waarmee ik vervuld was na het lezen ervan, vergeten praktische verandering te brengen in mijn dagelijks leven. En dan na een tijdje vaststellen dat het toch niet ‘gewerkt heeft’. Alsof dat boek dus een soort magische pil was.

Hoe langer hoe meer verlies ik mijn geloof in magische pillen – en dat is goed! Het wordt vervangen door een groeiende overtuiging in kleine magische praktische veranderingen met niet te overziene repercussies.

Waarom zelfontwikkeling?

Ik zie vaak mensen die niet bezig zijn met zichzelf te ‘verbeteren’ en die heel gelukkig zijn met zichzelf – zelfs in het bewustzijn dat bepaalde van hun gedragingen niet ideaal zijn. Ze kijken me wat meewarig aan wanneer ik gedreven spreek over mijn visie op verbetering. Ik weet het vroeger aan hun gebrek aan visie en dat heeft me vrienden gekost. Andere keren weet ik het aan mezelf, dat ik een ziekelijke neiging tot zelfverbetering had. Een vriendin van mij heeft het mij eens letterlijk gezegd: je bent er zo fel mee bezig, het lijkt wel of je ongelukkig bent met jezelf?

Ik wilde het toen niet horen, maar ze had gelijk: ik was niet gelukkig met mezelf. Ik dacht dat ik mezelf kon ‘fiksen’, dat alles wat verkeerd liep in mijn leven een kwestie van bewustwording en aanpassing was. Alle dingen die ik verkeerd deed; mensen die ik kwetste, verwachtingen die ik niet inloste… waren allemaal te wijten aan mijn niet-geoptimaliseerd zijn.

tired_husband

Je kan je wel voorstellen hoe vermoeiend dit kan zijn. Ik weet niet hoe het bij jou zit, maar het heeft me meermaals uitgeput. En al die tijd wist ik niet…

Je bent er al

In mijn haast om zo snel mogelijk perfect te zijn vergat ik dat iedere fase van mijn leven, iedere stap die ik zou zetten, op dat moment de beste voor mij zou zijn. Ik had het gevoel dat ik achterhinkte en daarom wilde ik altijd een stapje voor zijn. Ik hing rond met oudere mensen, gedroeg me ouder… en ondertussen leefde in mij dat kleine onvolledige kind dat zich niet kon uiten. Ik miste de dingen die eigen waren aan mijn leeftijd omdat ik zo snel mogelijk het volgende stadium van volwassenheid wilde bereiken, omdat ik dacht dat daar de oplossing, de verlichting lag.

Nodeloos te zeggen dat daar nooit verlichting lag; iedere fase heeft zijn voor- en nadelen. Met ouder worden komen er meer verantwoordelijkheden, en ook meer vaardigheden om ermee om te gaan. In zekere zin kan je zeggen dat de uitdagingen van je leven altijd even groot zijn, want je belaadt jezelf met zoveel als je aankan, en als er iets afvalt neem je er gewoon iets nieuws bij.

atlas

De herediteit van je gevoel

Dit altijd hetzelfde gewicht meetorsen doop ik ‘de herediteit van je algemeen geluksgevoel’. Ik geloof dat mensen doorheen hun omstandigheden, bijna ongeacht de omstandigheden, dezelfde lading met zich meetorsen. Wordt het teveel, storten we in tot de lading weer lichter is. Wordt het te licht, worden we onrustig en willen we er iets bijnemen. Bij mij werkt het alleszins zo.

Op die manier ga je dus van fase naar fase, en je groeit. Met je toenemende kracht groeit ook de lading die je meedraagt. Dus het is niet de lading zelf, maar de verhouding tot je kracht om ze te dragen die gelijk blijft. En al die tijd ben je eigenlijk aan het groeien, maar door het toenemen van de last die je erbij neemt lijkt het wel of je stilstaat! Neem eens vijf minuten om op te schrijven wat je het laatste jaar allemaal bijgeleerd hebt – nieuwe gerechten, een andere sport, iets nieuws dat je kan op de computer, een opleiding die je gevolgd hebt, een andere manier van omgaan met bepaalde mensen of iets uit je verleden… Wedden dat je versteld zal staan!

Je leven wordt niet noodzakelijk beter met verbetering

Dat wil ook zeggen dat je leven niet beter zal worden! Zelfs al word je sterker, assertiever, productiever… je leven zal er niet kwalitatief op vooruit gaan als je niet de lading die je met je meedraagt aanpast. Dit lijkt zo fout om te zeggen, dat zelfverbetering niet noodzakelijk helpt, maar het is een wetmatigheid die ik in mijn leven eindeloos heb zien terugkeren. Elke keer ik beter word in iets, wil ik weer wat beter zijn. Waardoor ik het gevoel krijg dat ik niet vooruit ga, terwijl ik mezelf zit af te peigeren om maar vooruit te blijven gaan!

Zo speel ik bijvoorbeeld rugby. Ik heb drie jaar stil gelegen wegens een zware blessure. Ondertussen trainde ik verder in andere sporten, dus ik bleef in vorm. Op een dag kwam ik toevallig op het strand waar een aantal ploegen beach rugby aan het spelen waren, waaronder die van Gent Rugby – al sinds mijn veertiende mijn ploeg. En ze waren goed! In de drie jaar dat ik weggeweest was, was een nieuwe generatie opgestaan met een fysiek en techniek die ik nog nooit eerder gezien had. Je raadt het al: ik herbegon.

In het begin was ik al blij dat ik meekon. Ik had een lichte druk op mezelf gelegd om mee te kunnen, om tenminste bij de middenmoot te horen. Dat lukte! Ik was even tevreden. Eens ik veilig in de middenmoot zat, wilde ik beter worden. Ik wilde bij de besten zijn! Ik begon harder te trainen, en voelde dat mijn oude reflexen terug kwamen. We waren met veel en toch stond ik bij de eerste wedstrijd als reserve. Wat was ik trots! De volgende wedstrijd stond ik ook reserve. Ik vond het OK. Tegen de derde wedstrijd wilde ik op het veld staan. Enzovoort.

rugby_deals2

Dit is langs één kant het verhaal van een gezonde ambitie en groei. Perfect! Langs de andere kant is er de lichte ontevredenheid die ik bijna voortdurend met me meedroeg, die drang om beter te zijn. Die werd in flitsen verlicht toen ik iets bereikte, maar die euforie ebde snel weer weg met het komen van nieuwe uitdagingen. Dus terwijl er wel groei was, bleef ik meestal ontevreden! Ik besefte op een dag ook dat ik door altijd ontevreden te zijn, door in mezelf te zitten praten over wat ik zou willen, veel plezier miste van de sport zelf en van mijn medespelers. Wat spijtig!

Laat de lading vallen

Ik denk dat het echte verhaal van verandering ligt in de manier waarop je je leven bekijkt en aanpakt. Op een bepaald ogenblik stopte ik met ambitieus te zijn in de rugby, en begon ik voor het plezier te spelen. Ik werd niet beter (je zou denken dat ik dan plots door het dak ging of zo, maar dat is in Hollywood), maar ik beleefde wel meer plezier. En na een aantal trainingen merkte ik ook dat de mensen die rond mij speelden er meer plezier aan beleefden om met mij te spelen. En dan – ja hoor – dan werd het beter. En het was leuker! En wat moest ik ervoor doen? Gewoon de lading laten vallen, waardoor mijn kracht naar boven kon komen. Want het zat al allemaal in mij…

Wat heb je nodig om gelukkig te zijn?

Vroeger dacht ik dat mensen moesten veranderen om gelukkig te zijn. Ik dacht dat geluk extern was. Doe dit, bereik dat. En de meesten die dit lezen denken: ‘ja da’s goed fout’ – en toch, in hoeverre doe je hetzelfde? Eén van de grootste lessen die ik ooit geleerd heb is dat er een verschil tussen wat je denkt dat je doet, en wat je werkelijk doet. De realiteit is ook bij je eigen handelen een kwestie van interpretatie.

Er is een verschil tussen jezelf fundamenteel willen veranderen, en niet gelukkig zijn tot dit gebeurd is, en tevreden met jezelf waarbij er altijd wel ruimte voor optimalisatie is. Het eerste is een ondergraving van je zelfwaarde, het tweede is een positieve manier om met groei om te gaan.

Het zit allemaal al in jou

De NLP heeft een vooronderstelling die zegt: ‘Je hebt al alle hulpbronnen die je nodig hebt’. Dat houdt voor mij twee dingen in: dat ik me beter op de uitdagingen van dit moment focus dan krampachtig te proberen een ingebeeld niveau te halen; dat ik nu dus ben waar ik moet zijn. En ten tweede dat ik in dat moment al alles bij me heb om die uitdaging aan te gaan. Dat alles al in mij zit! Ik snapte dit abstract wel, maar echt begrijpen deed ik het niet. Het wil zeggen dat alles wat ik wil zijn, wat ik wil worden, in mij zit.

Groeien is een kwestie van geduld, van stap voor stap de uitdagingen van het moment aan te gaan. Het is goed om een langetermijn visie te hebben en in het achterhoofd te houden, maar niet voortdurend. Wanneer ik een wedstrijd speel, denk ik niet aan de ranking in de competitie, maar aan mijn volgende tackle of pass. Tackle per tackle, pass per pass, winnen we de wedstrijd. En gaan we vooruit in de ranking (op dit moment staan we trouwens eerste in onze reeks!).

Eigenlijk ben ik het ten dele eens met Bob Newhart:

Natuurlijk is het niet altijd zo gemakkelijk! Maar waarom ook niet :) het is een kwestie van beslissen dat je het anders wil doen. Dat impliceert ook ontdekken welk deel van jou die verandering niet wil, en daarmee in het reine komen.

Blijf bij jezelf

Loop niet weg van jezelf. Jouw uitdagingen zijn hier en nu aanwezig, niet ergens in de toekomst. Je groei ligt in dit moment, in hetgene waar je nu mee bezig bent. Al de rest is een projectie van iets waarvan je niet zeker bent dat het zal gebeuren, en al die gedachten leiden je aandacht af van hetgeen je nu zou moeten doen. Als je even nadenkt kan je vast wel drie dingen bedenken waar je op dit moment iets aan zou kunnen doen, die een verschil zouden maken. Het kan zo banaal zijn als je bureau opruimen, je moeder bellen, een rekening betalen. Ik denk zelfs dat banale dingen verbonden zijn aan veel diepere zaken, waardoor het oplossen van kleine dingen op een dieper niveau repercussies heeft.

Een voorbeeld: ligt je bureau vaak overhoop? Dan loop je waarschijnlijk ook vaak met een gevoel van overweldigd zijn en niet genoeg tijd rond. Dat is geen astrologie, maar een extrapolatie. Mocht je het gevoel hebben dat je genoeg tijd hebt, zou je waarschijnlijk rustig je bureau opruimen. Ik denk dus niet dat een proper bureau een kwestie van discipline is, maar eerder van perceptie van tijd.

Met andere woorden: blijf bij jezelf. Onderken de diepere uitdagingen die in banale kleine dingen zitten. Ken ze de diepere innerlijke waarde toe die ze hebben, en ontlaad jezelf van de grootse externe verwachtingen die je toch nooit zal inlossen. Geef jezelf de tijd, en met het lossen van je externe eisen op jezelf zal een natuurlijke grootsheid in je leven komen.